Afganistan 1979-1989
News Search:
Home · Artykuły · Forum · Download · Linki · Kontakt · Galeria · Szukaj14 Listopad 2019 00:08
Rozdzielczośc ekranu
Strona jest dostosowana do rozdzielczości ekranu 1366x768 dla przeglądarki Mozilla Firefox.
Aby zwiększyć lub zmniejszyć czasowo rozdzielczość Twojego ekranu, przy wciśniętym prawym ctrl przekręć rolką myszki i dobierz odpowiednią dla siebie rozdzielczość.
Afganistan 1979-1989
Manierki, menażki, czyli wojna od kuchni.
Manierki, menażki, czyli wojna od kuchni okres sowieckiej interwencji w Afganistanie

Manierki, menażki, czyli wojna od kuchni

okres sowieckiej interwencji w Afganistanie


Każdy żołnierz, nie tylko Armii Radzieckiej, musi jeść pic. Można oczywiście jeść palcami i z ziemi a wodę chłeptać z jeziora czy kałuży ale pewien postęp cywilizacyjny od epoki kamiennej jedynek nastąpił i nawet na wojnie, w błocie, brudzie i pyle minimum ludzkich warunków spożywania posiłków należy zapewnić. Takim minimum jest ekwipunek przeznaczony do jedzenia i picia w warunkach linii czyli manierka, menażka i niezbędnik.


 Afganistan menażka


Ekwipunek „kuchenny” żołnierza Armii Radzieckiej z okresu interwencji w Afganistanie nie był zbyt rozbudowany, był minimalistyczny przez co był praktyczny a składał się etatowo z kilku elementów.

Menażka ogólnowojskowa wz. 1936

Menażka ta jest wytłoczką aluminiową składającą się z dwóch części: kociołka o pojemności 1,2 litra z drucianym pałąkiem i płytkiej miski (patelni) o pojemności 0,5 litra z aluminiowym uchwytem/łącznikiem, które to elementy po złożeniu tworzą zwartą całość. Kształt jak i pozostałe elementy menażki wz.1936 jest głęboko wzorowany na niemieckiej menażce Kochgeschir 31.

Menażkę malowano na kolor ochronny (radzieckie khaki), farba ta podczas ogrzewania zawartości ogniem spalała się i najczęściej po krótkim czasie użytkowania menażka miała kolor aluminium.
Menażki dostarczano do jednostek wojskowych zawinięte w papier i jak każdy sowiecki sprzęt do jedzenia była wprost zalany nadmierną ilością zabezpieczającego smaru. Wydawano je razem z manierką, kubkiem i łyżką każdemu żołnierzowi służby zasadniczej, oficerowie swoje zestawy mieli w walizkach alarmowych.
Zgodnie z wszystkimi regulaminami menażkę przechowuje i przenosi się w plecaku (wieszcz mieszok).

Dla zaoszczędzenia miejsca, a także wygody, do środka kociołka wkłada się kubek emaliowany, łyżkę oraz konserwę „żelaznej racji”. Do roku 1970 –tych regulamin pakowania plecaka przewidywał by kubek i łyżka nie były wkładane do menażki tylko oddzielnie pakowane do plecaka.
Menażka wz. 1936 do dnia dzisiejszego jest używana przez żołnierzy Armii Federacji Rosyjskiej jak i przez armie WNP i krajów post sowieckich.

Menażka ogólnowojskowa wz. 1936, zamknięta Menażka wz. 1936 ze zdjętą patelnią, w środku widoczny kubek i łyżka Kubek i łyżka wyjęte z menażki Afganistan, po posiłku


Manierka ogółnowojskowa wz.1935

Manierka wojskowa wz. 1935 (niektóre źródła podają wz.1937 – który wzór jest prawidłowy nie rozstrzygnięto), jest spłaszczoną owalną „butelką” o pojemności 0,75 litra wykonaną z aluminium o wadze 200 gram.
Malowana jest, (choć spotyka się manierki z różnych powojennych lat nie malowane, te przeznaczone były dla sowieckiej obrony cywilnej) na kolor ochronny podobnie jak menażka. Zakręcana jest aluminiową zakrętka z gumową uszczelką, która to zakrętka przytwierdzona jest do szyjki manierki krótkim łańcuszkiem.
Manierkę przenosi się przytroczoną do pasa głównego z lewej strony z tyłu, w pokrowcu w kolorze ochronnym (odcienie koloru ochronnego przeogromne, od jasnej zieleni do granatu), dla marynarki wojennej i morskiej piechoty pokrowiec jest koloru czarnego. Do schłodzenia płynu w manierce pokrowiec należy zwilżyć by poprzez parowanie .... itd, itp z lekcji fizyki.
Do bakteriologicznego odkażenia wody na jedna pełna manierkę należało użyć jedna całą tabletkę "akwaseptu".

Manierka wz. 1935 do dnia dzisiejszego jest używana przez żołnierzy Armii Federacji Rosyjskiej jak i przez armie WNP i krajów post sowieckich.

Manierka ogólnowojskowa wz.1935, widok z pokrowcem i bez * Manierka ogólnowojskowa wz.1935 w pokrowcu dla Floty i morskiej piechoty. Afganistan,"zielona strefa" Na pozycji, manierka jak karabin, zawsze pod ręką, Afganistan


Manierka plastikowa 1,5 litra

Manierka ta to przykład przystosowania produktu cywilnego na potrzeby wojska. Pierwotnie była pojemnikiem na wodę dla pionierów (takich ruskich harcerzy) i turystów, noszona w specjalnie skonstruowanej uprzęży/szelkach.
Podczas interwencji w Afganistanie okazało się ze standardowe manierki 0,75 litra są za mało pojemne a zapotrzebowanie organizmu na wodę w tym klimacie jest dużo większe.
W Armii Radzieckiej jakoś nie przyjął się „patent” amerykański z lat wojny w Wietnamie by nosić dwie lub więcej manierek i żołnierze OKWR zaczęli sobie kupować cywilne (harcerskie) manierki plastikowe o pojemności 1,5 litra. Początkowo noszono je w zaimprowizowanych pokrowcach zrobionych z ładownicy na magazynki do AK, uszytego z resztek pałatki lub mundur, itp.

W roku 1982 (lub 1983) manierkę plastikową o pojemności 1,5 litra przyjęto na wyposażenie wojska z przeznaczeniem dla wykorzystywania jako manierkę dodatkową do ogólnowojskowej wz. 1935 w okręgach wojskowych z gorącym klimatem (Turkiestański i Środkowoazjatycki Okręg Wojskowy oraz dla OKWR).
W tym samym roku co manierkę, ( najmłodszy pokrowiec jaki widziałem jest z 1982 roku) przyjęto i zaczęto produkować pokrowiec bawełniany do niej przeznaczony, który razem z manierka troczyło się do pasa głównego.

Manierki te są koloru białego i występują z dwoma rodzajami mocowania zabezpieczającego korek manierki: łańcuszkiem i plastikową taśma.
Manierka była kompletowana plastikowym kubeczkiem pojemności 0,2 litra, który nakładało się na wierzch manierki i zamykało pokrowcem. Kubeczki w Afganistanie najczęściej gubiono lub wyrzucano jako mało praktyczne, a zapiąć pokrowiec z kubkiem to naprawdę wieka sztuka.

Wadą tej manierki jest możliwość przenoszenia w niej tylko wody, jakiekolwiek płyny słodkie lub spirytusowe rozpuszczają tworzywo, z którego jest wykonana manierka, o czym producent informuje odpowiednim napisem wytłoczonym na spodzie manierki.
Na historycznych zdjęciach z Afganistanu można niekiedy zauważyć żołnierzy z przytroczonymi dwiema lub trzema manierkami plastikowymi do pasa lub plecaka, ale takie przypadki zdarzały się naprawdę rzadko i przeważnie w pododdziałach specjalnych, gdzie rodzaj zadania wymagał zabrania jak największej ilości wody do picia.
Do bakteriologicznego odkażenia wody na jedna pełna manierkę należało użyć dwie całe tabletki "akwaseptu".


Manierka plastikowa w pokrowcu Manierka plastikowa w pokrowcu, widok od tylu Manierka plastikowa, bez pokrowca Rodzaje zabezpieczenia korków manierek plastikowych * Afganistan, rzadko spotykany widok, aż trzy manierki na pasie.


Manierko – menażka (zastaw kombinowany)

Manierko-menażka, nazywana także zestawem kombinowanym, została przyjęta na wyposażenie wojsk WDW ZSRR rozkazem nr 78 z 17. września 1959. Nie spotkałem się z informacjami by był to jakiś wzór "zapożyczony" i można przypuszcza, że zestaw ten jest pomysłem sowieckim. Produkcje manierko-menażki podjęto w fabryce Красный выборжец, cecha tego zakładu KW (cyrylicą) jest bita w heksagonie na małym i dużym kociołku menażki oraz na kociołku wzoru 1959M i butli manierki wzoru 1959.
Bicia na butli manierki wz. 1959M nie stwierdziłem, poza manierkami wykonanymi z plastiku (o czym w dalszej części artykułu).

Zestaw ten pierwotnie był przeznaczony tylko dla pododdziałów WDW i jednostek specjalnych, w praktyce manierko-menażkę „dostawali” także żołnierze pododdziałów morskiej piechoty, rozpoznania, jednostki pancerne, artylerzyści.

Występują tylko dwa rodzaje zestawów manierko-menażek produkcji sowieckiej/rosyjskiej

Zestaw kombinowany wz. 1959
Wprowadzony do użytku wspomnianym wyżej rozkazem, składał się z następujących elementów:
- manierki aluminiowej o pojemności 1 litra z charakterystycznym zawalcowaniem połączenia dwóch elementów składowych manierki, bez "krzyża" na wierzchu manierki i płaskim dnem
- aluminiowego kociołka menażki o pojemności 1 litra z drucianym uchwytem. Masa zestawu (bez wody) - 440 g.

Manierko-menażki te nie miały pokrowca transportowego a przenoszone były w plecaku desantowym RD-54, lub wzorem wojennym w płóciennym worku.
Poza wspomnianą wyżej cechą zakładu wytwórczego, zestawy te nie były w żaden inny sposób znakowane rokiem produkcji, nr partii itp., nie były także fabrycznie malowane farba ochronną.
Produkowano te zestawy prawdopodobnie do końca lat 60 –tych, kiedy to zastąpiono je nowszym zmodernizowanym modelem.


Manierko-menażka
wz. 1959, złożona
Manierko-menażka
wz. 1959, rozłożone
Charakterystyczny zawalcowany rant manierki wz. 1959 Charakterystyczny brak "krzyża" na wierzchu manierki wz. 1959


Zestaw kombinowany wz. 1959M
Wprowadzony do użytku W Armii Radzieckiej prawdopodobnie pod koniec lat 60-tych (najstarszy egzemplarz pokrowca, jaki udało mi się widzieć był z roku 1968), i zestaw taki składał się z :
- manierki o pojemności 1 litra (wytłoczonej już z jednego kawałka aluminium) z charakterystycznym „krzyżem żeberkowania” na wierzchu, zaokrąglonym spodem i wgłębieniem w dnie
- aluminiowego kociołka o pojemności 1 litra z drucianym uchwytem,
- małego kociołka-miski także wykonanego z aluminium z charakterystycznym uchwytem/ łącznikiem wykonanym z aluminiowym.
- materiałowego pokrowca do przechowywania i troczenia do pasa zestawu po jego złożeniu w tylko jeden możliwy sposób.

Skompletowany zestaw (bez wody) i w pokrowcu waży - 640g
Zestawy wz. 1959M są także cechowane tylko zakładem produkującym KW w heksagonie na małym i dużym kociołku menażki.
Komplety nie były malowane farbą ochronną.

We wzorze 1959M występuje ciekawy typ manierki plastikowej, i te właśnie, choć nie wszystkie, są cechowane data produkcji na spodzie. Najstarszą plastikową manierką jaką widziałem była wyprodukowana w roku 1974.
Jest ona identyczna wymiarowo z manierką aluminiowa i kompletuje się ją w zestaw z kociołkami i pokrowcem, ale ma wadę istotną dla żołnierza zwłaszcza Armii Radzieckiej... tworzywo spożywcze, z której ją wykonano rozpuszcza się pod wpływem alkoholi i obojętnie jaki płyn z alkoholem wlany do manierki plastikowej nie nadaje się do spożycia.
Dla twardzieli to może się i nadaje, ale smak ciągle przypomina, że pijemy tworzywo sztuczne.

Manierko-menażki dostarczano do jednostek wojskowych zawinięte w papier i jak każdy sowiecki sprzęt do jedzenia jest wprost zalany nadmierną ilością zabezpieczającego smaru.
Brezentowe pokrowce dostarczano osobno i po wydaniu manierko-menażki i pokrowca żołnierz sam je kompletował.
Pokrowce były oznaczane od środka pieczątka zakładu szyjącego oraz rokiem produkcji (najstarszy jaki spotkałem to 1969).
W latach produkcyjnych pokrowca w kolorze khaki tj. do 1992 praktycznie jego kształt się nie zmienił, nieliczne zmiany, jaki możemy zaobserwować to materiał i podszycie brezentowe paska spinającego (w starszych modelach czarny i szerszy, w nowszych brązowy.) oraz wprowadzenie zastępczych pasków parcianych zamiast szytych pasków brezentu.
Do bakteriologicznego odkażenia wody na jedna pełna manierkę należało użyć dwie całe tabletki "akwaseptu", ale stężenie chloru było wtedy tak duże ze woda się nie nadawała do picia, w linii używano tylko jednej tabletki i starczało.

Zestawy manierko-menażek są użytkowane przez żołnierzy Federacji Rosyjskiej i państw post sowieckich do dzisiaj, kształt manierki i kociołków nie zmienił się, pokrowiec tylko przybrał kamuflaż ( jedyny, jaki widziałem to flora)oraz dodano kilka wzorów pokrowców.


Manierko-menażki spakowane w pokrowce, widok od frontu Manierko-menażki spakowane w pokrowce, widok od tyłu Uproszczona wersja pokrowca * Uproszczona wersja pokrowca


Sposób znakowania pokrowca Zestaw kombinowany
wz. 1959M, cechowanie kociołka i miski
Zestaw kombinowany
wz. 1959M w wersji z manierka plastikowa i aluminiową
Cechowanie manierki plastikowej z zestawu kombinowanego
wz. 1959M


Manierka z zestawu kombinowanego w linii Manierko-menażka, morska piechota Flota Bałtycka Morska piechota Floty Bałtyckiej


Porównanie manierek wz.1959 i wz.1959M Porównanie spodów manierek wz.1959 i wz.1959M


Pojawiają się na rynku także bardzo podobne do sowiecko/rosyjskich zestawy manierko-menażek nie mające z oryginałem nic wspólnego poza podobieństwem i ogólną koncepcją samego zestawu.
Zestawy te są prawdopodobnie produkcji chińskiej, choć spotkałem się z opinia ze produkowano je w PRL-u jako zestawy harcersko-turystyczne.
Nie są one nigdzie sygnowane żadnymi znakami, a często sprzedawane jako sowieckie.

Manierko-menażka nie znanego pochodzenia, wyraźnie widoczne różnice w porównaniu do sowieckiej Manierko-menażka nie znanego pochodzenia, rozłożona, wyraźnie widoczne różnice w porównaniu do sowieckiej **


Niezbędnik i kubek

W Polskim wojsku jak i wielu armiach europejskich czy światowych od wielu, wielu lat istnieje takie luksusowe urządzenie, które zwie się niezbędnik lub zastaw sztućców. Składa się on zazwyczaj z noża, widelca, łyżki, łyżeczki, itp. przedmiotów w zależności od kraju i konfiguracji.
W Armii Radzieckiej tez jest coś takiego, to aluminiowa łyżka.
Tak, w wielkiej Armii Radzieckiej żołnierz do jedzenia ma tylko łyżkę.
Dlaczego?
Ano, dlatego że łyżka można zjeść wszystko od zupy do pieczystego.
Takie uproszczenie, może i prymitywne, ale jakże skuteczne i praktyczne. Masz tylko łyżkę i nie musisz się martwic o czystość jakiegoś tam widelca, noża, nie musisz tego składać, chować i pilnować. Masz tylko łyżkę, po użyciu wycierasz w spodnie i do menażki lub za cholewę.
W garnizonie żołnierze dla wygody mieli małą aluminiowa łyżeczkę, taką za kilka kopiejek lub zorganizowaną z „kasyna”, do mieszania herbaty.
Oficerowie nie mieli lepiej, ojczyzna dawała łyżkę, a jak ktoś lubił luksus to kupował sobie cywilne sztućce.

Gdy na wyposażeniu żołnierza był zestaw kombinowany, łyżkę chowało się w pokrowiec z menażko-manierka lub za cholewę buta a kubek do plecaka.

W Armii Radzieckiej każdy żołnierz miał także emaliowany kubek stalowy o pojemności 0,25 litra. Kubki te były w różnych kolorach od najbardziej popularnego białego, poprzez odcienie szarości do ciemnej zieleni. Kubek razem z łyżka pakowało się do menażki ogólnowojskowej.


Emaliowane kubki stalowe, kolorystyka jak widać dosyć bogata Kubki emaliowane, sygnatury "Niezbędnik" żołnierza AR Wspólny posiłek, Afganistan Chwila odpoczynku, Afganistan


Manierka dla załóg pojazdów

W Armii Radzieckiej załogi pojazdów pancernych i nie tylko, są wyposażeni w aluminiowa manierkę o pojemności 2 litrów, przypominająca kształtem termos.
Manierka ta zamykana jest zakręcanym korkiem, który służy za kubek. Patent pamięta jeszcze czasy drugiej wojny światowej, ale stosowany jest do dzisiaj w pojazdach wojskowych.


"Termos" manierka dla załóg pojazdów Widok na nakrętkę- kubek "Termos" widok do wnętrza Manierka dla załóg pojazdów w linii, Afganistan



Jak widać podstawowy zestaw żołnierza w linii nie był imponujący.
Wielka Armia Radziecka , rosyjska także, nigdy nie rozpieszczała swoich żołnierzy i wyposażenie służące nie do walki bezpośredniej było zawsze modernizowane na samym końcu.


Bibliografia:
1. A. Szalito "Uniforma Krasnoj Armii 1918-1945" - 2001


Fotografie:
o ile nie zaznaczono inaczej, własne
* www.talks,gun.ru [dostęp 03.11.2010]
** www.odkrywca.pl/forum.php?id_forum=2 [dostęp 20.02.2009]


Opracował: Zbigniew Ziemiński 'saperski"


Znajomi i partnerzy
Explosive.pl
us.mil.pl - Wojsko Rosyjskie i ZSRR
rekonstrukcje
strefa militarna
strefa militarna
SRH Siewiernaja
GRH Morpiech
Marskoj piechaciniec- morski piechur
stop_niewypałom
rsva
gazeta afganiec
stowarzyszenie saperów polskich
ghostteam.pl
71BPP

Welcome :)


Nazwa Użytkownika

Hasło

Zapamiętaj mnie



* Zarejestruj się!
* Zapomniane hasło?
Ostatnio dodane artykuły

NSP-N
NSP-D
Apteczka wz. 85
Apteczka AD
Afganistan a lewica.
Karbowiak o wojnie...
Służymy w morskiej...
Lotnictwo śmigłowco...
Afgańscy "trębacze"...
Pokłosie...
"Szturmowcy" z KGB
"Czarne tulipany"..
Renat Szafikow..
Narada w sztabie...
Łupy zwiadowców...
Mudżahedińscy jeńcy...
Afganistan 1979-1989...
Przekazanie strażnicy...

Kalendarium wojny


Afganistan - 1979
Afganistan - 1980
Afganistan - 1981
Afganistan - 1982
Afganistan - 1983
Afganistan - 1984
Afganistan - 1985
Afganistan - 1986
Afganistan - 1987
Afganistan - 1988
Afganistan - 1989

GRH "Morpiech"

GRH MORPIECH
Морская Пехота
СССР 1963-1991



Online
Gości Online: 2
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanch Uzytkowników: 39
Nieaktywowany Użytkownik: 1417
Najnowszy Użytkownik: evg_krivec
FORUM

 Afgancy.fora.pl, Afganistan, Morska Piechota, soviet naval infantry

Afganistan 1979-1989 na YouTube

Jesteśmy także na:



Translator


Archiwum strony

 Afganistan, Afghanistan,archiwum